Hasßahçe

İmam Buhari-Ünlü Hadis Bilginin Hayatı

Hadis bilginlerinin ileri gelenlerinden biri
Ebû Abdullah Muhammed b Ismâil b Ibrâhim b el-Mugîre b Berdizbeh el-Cûfî el-Buhârî
Mugire b Berdizbeh Buhara Valisi Yemân el-Cûfi'nin araciligiyla müslüman olmustur Bu nedenle Cûfi'ye nisbet edilmistir Buhârî'nin babasi ve dedesi hakkinda pek bilgimiz yoktur
Muhammed el-Buhârî 13 sevvâl 194 h/21 Temmuz 810 tarihinde Cuma günü Buhara'da dogmustur Bundan dolayi da Buhârî nisbetiyle anilmasina sebep olmustur Buhârî henüz bebek iken babasi vefat etmis kardesi Ahmed'le birlikte yetim kalmistir Annesinin terbiyesi altinda büyümüs küçük yasta Kur'an'i ezberlemis ve Arapça ögrenmistir Babasindan kalan servet onun hiç kimseye muhtaç olmadan ilim ögrenmesinde yararli oldu On bir yasinda hadis ögrenmeye basladi Onalti yasinda annesi ve kardesi Ahmed'le birlikte hacca gitti Annesi ve kardesi Buhârâ'ya dönerken kendisi ilim ögrenmek istegiyle Mekke'de kaldi (210 h/825)
Onsekiz yasinda "Kitâbu Kadâya's-Sahabe ve't-Tâbiin" ile "et-Târîhü'l-Kebîr" adli eserlerini yazdi ilim ögrenmek için sam'a Misir'a Basra'ya Bagdat'a gitti Bu amaçla alti yil Hicâz'da kaldi Buhârî hadis ögrenmek ve nakletmekle kalmadi siirle de ilgilendi Ancak fazla siir yazmadi Savas sporlarina ilgi duydu ata bindi ok atti
Akranlari Buhârî'den övgüyle bahsederler Onu övenler arasinda büyük muhaddis imam Müslim'de vardir Buna ragmen Buhârî'nin üstünlügünü çekemeyenler fitne çikarmaktan geri kalmadilar Buhârî'nin "Kur'an mahluktur" düsüncesini savundugunu yaydilar Bu dedikodulardan rahatsiz olan Buhârî memleketi Buhâra'ya gitti Burada da rahat edemedi Buhârâ emiri ile arasi açildi Buhara Emiri Halid Ibn Ahmed çocuklarina Câmiu's-Sahîh'i ve et-Tarih'i okutmasi için Buharî'yi konagina çagirir fakat Buharî bu teklifi kabul etmez ilim meclIslerinin herkese açik oldugunuisteyenin gelerek yararlanabilecegini ilmi valinin konaginin duvarlari arasina hapsedemeyecegini bildirir Bu olay üzerine Ahmed Ibn Hâlid onu Buhara'dan sürer Buhârî Buhara'dan ayrildiktan sonra Semerkand'a gider Hartenk köyünde bulunan akrabalarinin arasina yerlesir Semerkand'lilar Buhârî'den yararlanmak isterler Bir heyet gönderip Semerkand'a gelmesi ricasinda bulunurlar Buhârî Semerkand'a gitmek için hazirlik yapmaya baslar ancak bu arada hastalanir ve Ramazan Bayrami gecesi vefat eder (30 Ramazan 256 h/31 Agustos 869) Cenazesi bayram günü ögleden sonra kilinarak Hartenk'e defnedilir
Imam Buhârî keskin bir zekâ ve ezberleme yetenegine sahipti Herhangi bir seyi ezberlemesi için ona bir defa bakmasi veya onu bir defa dinlemesi yeterliydi Bagdatlilarin ve Semerkandlilar'in O'nun zekâ seviyesini denemek için sorduklari sorular bunu göstermesi bakimindan önemlidir Gezileri sirasinda dinlediklerini yazmamasi ve kendisine takilanlara dinledigi bütün hadIsleri ezberden okumasi da dikkat çekicidir O ayni zamanda çok hadis ezberlemekle de söhret bulmustu
Ince yapiti uzun boylu idi ihtiyarliginda çok halim selim görünüslü olmustu Sert yaratilIsli degildi Yumusak huyluydu ilim konusunda çok dikkatli idi Dayanaksiz konusmak istemezdi Baskalari hakkinda gayet yumusak bir dil kullanirdi Derdi ki "Hiçbir kimseyi giybet etmemis olarak Allah (cc)'a kavusmayi arzu ediyorum" Rical bilgisi herkesten çok olmasina ragmen cerh ettigi (zayifligini ortaya koydugu) raviler hakkinda bile asagilayici tabirler kullanmazdi Yalanciligi bilinen birisi için "fîhi nazar (bunda ihtilaf vardir)" "seketû anhu (sikaligi konusunda âlimler sustular)" derdi O'nun bir adam hakkinda en agir sözü "münkerü'l-hadis (hadisi alinmaz)" terimidir
Kütübü sitte müelliflerinden en-Nesâî Buhârî'yi bizzat görüstügü seyhler arasinda saydiktan sonra söyle demistir: "O sika inanilir akilli bir muhaddistir Islâm tarihinde ilk defa sahih kitap yazan odur" Bazi âlimler onun için söyle derler: "Buhârî Allah (cc)'nun yeryüzünde yürüyen ayetlerindendir" Necm b el-Fazl diyor ki: "Rüyamda Rasûlullah (sas) efendimizi gördüm Bir köyden çikmis gidiyordu ve arkasindan imam-i Buhârî de onu takip etmekteydi O bir adim atinca Buhârî de bir adim atiyor ve ayagini Rasûlullah (sas)'in ayagini bastigi yere basiyordu Kitabini da her bakimdan ona nisbet ediyordu"
Buhârî ilmiyle amel eden bir insandi Islâmî sinirlara uymada asiri derecede titizdi Helâl ve haram konusunda duyarli idi Hadis ilmine hizmet bu yolla Allah (cc)'in rizasini Rasûlullah (sas)'in sefaatini kazanmaktan öte bir amaç tasimiyordu Babasindan kalan mirasi bile bu yolda harcamisti Cömertligiyle söhret bulmustu yardim ettiklerine Allah rizasi için elini uzatiyordu Çok Kur'an okur çok nafile namaz kilardi Rivayete göre her üç günde bir Kur'an'i Kerîm'i hatmederdi Gecenin bir kismini uykuyla geçirirdi Sürekli geceleri uykusundan kalkip kandilini yakar hadis tahric ederdi Yahut yazdiklarina isaretler koyar üzerinde düsünürdü Seherden önce uyanir gece namazi kilar; sonra Kur'an'in üçte birini okurdu Ramazanda ise terâvihten sonra Kur'an'in üçte birini okumaya devam ederdi
Kaynak :): ツ SonFrm.com | Sonsuzluga giden tek Yol.. [Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...]
Buhârî'nin kendi ifadesine göre hadis aldigi hocalarinin sayisi binden fazladir Hadis yazdigi seyhlerine ait senetleri de bildigini senedi zayif rivayetlere itibar etmedigini belirtir Hocalarinin baslicalari sunlardir:

• Ahmed b Hanbel
• Ali b el-Medinî
• Yahya b Maîn
• Ismail b idris el-Medînî
• Ishak b Rahuyeh

Bunlarin disinda su isimleri de görüyoruz;

• Mekkî b ibrahim el-Belhî
• Muhammed b Selam el-Bikendi
• Ibrahim b el-Es'as
• Ali b el-Hasan b Sekîk
• Yahya b Yahya
• Ibrahim b Musa el-Hafiz
• Süreyc b en-Numan
• Ebu Asim en-Nebil es-Seybânî
• Muhammed b Abdullah el-Ensârî
• Abdullah b Zübeyr el-Hamidî
• El Mekrî Abdülaziz el-Üveysî

Ögrencileri arasinda da en meshurlari sunlardir;

• Ebu isa et-Tirmîzî
• Muhammed b Nasru'l Mervezî
• Ibni Ebi Dâvud
• Müslim b Haccac ve en-Nesâi

Câmiu's-Sahîh; Islâm'in ilk dönemlerinde hadIslerin Kur'an'la karismasi söz konusu oldugundan hadIslerin yazilmasi yasakti Sonralari Kur'an-i Kerîm kitap haline getirilip çogaltildi oria bir seyin karismasi engellendi Sahabe nesli bütünüyle vefat etmis Islâm ülkeleri genIslemis degisik düsünceler ortaya çikmisti Bu tür nedenlerle hadIslerin toplanmasinin yararli olacagina inanildi ve hadIslerin tedvinine baslandi
HadIslerin toplanmasina Tabiun döneminde baslanmistir imam Mâlik* (179 h/195) Hz Peygamber (sas)'in hadIslerine Sahabe ve Tabiun kavillerini ekleyerek Muvatta'yi tasnif etmistir imam Mâlik'ten sonra da hadis konusunda çalismalar yapildi Buhârî'nin Câmiu's-Sahîhi meydana getirmesi iki sebebe dayanmaktadir Bunlarin birincisi hocasinin kendisinden böyle bir istekte bulunmasi ikincisi de kendisinin görmüs oldugu bir rüyadir
Buhârî sahih adiyla anilan ve içerisine sadece kendince sahih oldugu sabit olan hadIsleri koydugu kitabini yazmakla hükümlerin kaynaklarini bulmada önemli bir hizmeti yerine getirmistir imam Buhârî ayrica bu eserle kendisinden önce yasamis mezhep imamlarinin dayandigi temellerin saglam oldugunu hiç birinin kisisel görüsle fetva vermedigini ortaya koydu Ondan sonra gelen muhaddIsler hadis çalismalarinin sinirlarini az çok belirlemis oldular ilim adamlari Buhârî'nin eserine büyük önem verdiler Özellikle sahih hadis konusunda onun eserinin ortaya koydugu gerçekleri ve sartlari kabul ettiler örnek aldilar O hadiste odak ve hareket noktasi olarak degerlendirildi
Kaynak :): ツ SonFrm.com | Sonsuzluga giden tek Yol.. [Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...]
Buhârî bu eseri meydana getirirken çok titiz davrandi Eserine aldigi hadIsleri alti yüz bin hadisin içinden seçti Sahih hadIslerin disinda kalan diger hadIsleri eserine almadi Eserin kabarmasini önlemek için sahih hadIslerin bile bir kismini almamistir Câmiu's-Sahih'te yer alan hadIslerin sayisi yedibinikiyüzyetmisbestir Bazi hadIsler degisik kitaplarda geçmektedir Mükerrerler çikarildiktan sonra geriye kalan hadis sayisi dört bin'dir
Câmiu's-Sahih'te hadIsler konularina göre kitaplara her kitap da kendi arasinda bâblara ayrilmistir Eserde üzerinde ihtilaf edilmeyen hadIslere yer verilmis râvilerin güvenilir olmasi hususunda titiz davranilmistir Râviler birbirine baglanarak ilk kaynaga kadar götürülmüstür HadIsleri bazi titiz ölçülere vurduktan sonra sahih kabul edip uymayanlari reddetme çigirini açan Buhârî olmustur O'ndan sonra gelen âlimler bu yoldan giderek sahih hadIsleri zayif ve uydurma olanlarindan ayirmaya devam etmIslerdir Sahih hadis kitabi yazanlar çok olmakla beraber Buhârî kadar titizligi ileri götüren olmamistir Hadis kabulünde kendine has çok dar bir yolda tek olmasi onun Islâm ümmeti arasinda müstesnâ bir söhret ve güven kazanmasina sebep olmustur
Sahih'in nerede telif edildigi hususunda degisik görüsler vardir Buhârî hadis almak için gittigi her yerde eserini telife çalismistir Hayati seyahatlerle ve ilim yolunda geçen bir insanin onalti yillik çalismasinin mahsulü olan bu eserin telifini bir yere baglamak mümkün degildir
Câmiu's-Sahih'te yer alan kitap (bölüm) sayisi doksanyedi bâblarin sayisi üçbindört yüzelli kadardir Üç râvili hadIslerin sayisi da yirmi ikidir Degisik senetle gelen hadIsler Sahih'te yer almaktadir Ancak ayni senet ve ayni metinle birden fazla yerde zikredilen hadIslerin sayisi yirmi üç kadardir Kur'an'dan sonra ana kaynak olan Buhârî'nin Sahih'i ile Müslim'in eserine Sahih adi verilmektedir ikisine birden "Sahihayn " denilir Diger dört hadis kitabina da "Sünen " alti hadis kitabinin tümüne birden "Kütübü Sitte" denilmektedir
Buhârî'nin bu eserine ait bir çok serh yazilmis ve üzerinde çalismalar yapilmistir En meshur serhleri Aynî'nin Umdetu'l-Kari Askalani'nin Fethu'l-Barî ve Kirmâni'nin Kevâkibü'd-Derârî adli eserleridir
Câmiu's-Sahih disinda su eserleri vardir:

• Tarihu'l Kebir: Hadis ricaline ait önemli bir eserdir Sahasinda ilk yazilanlardandir Buhârî bunu henüz onsekiz yasinda iken Rasûlullah (sas)'in kabri basinda mehtapli gecelerde yazmistir Haydarabad'ta 1941-1954 tarihlerinde dört cilt1959-1963 tarihlerinde üç cilt halinde basilmistir
• Târihu'l-Evsât: Tarihu'l Kebir'in kisaltilmisidir Bazi yazma nüshalari mevcuttur Ibni Hacer Tehzibû't-Tehzib isimli eserinde bundan nakiller yapmistir
• Tarihu's-Sagîr: Tarihu'l Kebir'in bir özetidir 1325 yilinda Zuafâü's-Sagîr ile birlikte Hindistan'da basilmistir Kitâbu Zuafâü's-Sagîr: Zayif ravilerin hallerinden bahseder Hindistan'da 1323 ve 1326 tarihlerinde basilmistir
• Et-Tarihu fi Ma'rifeti Ruvati'l-Hadîs ve Nükâti'l Âsâr ve's Sünen ve Temyizü Sikatihim min Züafâihim ve Târihu Vefâtihim: Küçük bir risâledir
• Eet-Tevârîhu'l Ensâb: Bazi sahIslarin özel hallerinden bahseder
• Kitâbu'l Künâ: Râvîlerin künyelerinden bahseden bir eserdir Haydarabad'ta 1360 yilinda basilmistir
• Edebü'l-Müfred: Ahlâk hadIslerini toplayan bir eserdir istanbul'da 1306 Kahire'de 1346 Hindistan'da 1304 yillarinda basilmistir
• Refu'l-Yedeyn fi's-Salati: Namazda el kaldirmakla ilgili bir risâledir Kalküta'da 1257 Delhi'de 1299 yillarinda yayinlanmistir
• Kitâbu'l-Kiraati Halfe'l-imam: Namazda imamin arkasinda okuma hakkinda yazilmis bir risâledir
• Hayrü'l Kelâm fi Kiraati Halfi'l Imam adiyla Orduca çevirisi ile beraber 1299'da Delhi'de ayrica 1320'de Kahire'de basilmistir
• Halku'l-Ef'ali'l-ibâd ve'r-Redd Ale'l Cehmiyye: Cehmiyye mezhebinin görüslerini reddeden bir kitaptir 1306'da Delhi'de basilmistir
• El-Akîde yahut et-Tevhîd: Akaid konusunda yazilmis bir eserdir
• Abarü's Sifat: HadIsle ilgili bir eserdir ve bazi kütüphanelerde yazma nüshalari mevcuttur

Bunlardan baska kimi kaynaklarda Buhârî'ye ait oldugu zikredilen su kitaplarin ismini de görmek mümkün:

• Birri'l Valideyn
• El-Camiu'l Kebir
• Et-Tefsirü'l Kebir
• Kitabü'l Hibe
• Kitabü'l Esribe
• Kitabu'l Mebsut
• Kitabü'l ilel
• Kitabü'l-Fevâid
• Esamü's Sahâbe
• Kitabu'd-Duâfa
• El-Müsnedü'l-Kebir
• Sülâsiyyât

Kaynak :): ツ SonFrm.com | Sonsuzluga giden tek Yol.. [Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...]
Kaynak :): ツ SonFrm.com | Sonsuzluga giden tek Yol.. [Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...]
Kaynak: Sâmil Islam ansiklopedisi

Paylaş! …Ama yalnızca değerini bilenlerle
Çalış! …Ama yalnızca doğruluk yolunda
Yaşa! …Ama sakın ölümü aklından çıkarma

Aslında söylediklerimden çok sakladiklarımda gizliyim
Siz en iyisi beni anlamak için konuştuklarımdan çok sustuklarımı dinleyin

.:EZEL:.

İmam Buhari-Ünlü Hadis Bilginin Hayatı

Ellerine Saglik