Yeryüzü Şekilleri - Çöl

**HiStory** · 04-09-2009

Çöl
Temel Britannica

Çöl[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] aşırı kurak ve bitki örtüsü seyrek[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] geniş bir alandır

Çöllerin bir kum denizini andırdığı sanılırsa da[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] kum çölleri yeryüzündeki toplam çöl alanının ancak küçük bir bölümünü oluşturur

Yıl boyunca[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] özellikle gündüzleri aşırı sıcak ve kurak olan Kuzey Afrika'daki Sahra
Çölü dünyanın en büyük çölüdür

Orta Asya'da yer alan Gobi ve Tarım çölleri ise yazın çok sıcak olur ve hemen hemen hiç yağış almaz; kışın ise dayanılmaz soğukluktadır

Kuzey Buz Denizi'nin çevresindeki soğuk tundra alanları "soğuk çöl" olarak tanımlanır

Yazın karlar eriyince altından yosunlar ve çeşitli bitkiler çıkar

Çöller genellikle yağmur almayan yörelerde oluşur

Bununla birlikte[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] yağış alan bazı bölgelerde sıcak rüzgârların yağmuru neredeyse toprağa değerken buharlaştırması ya da yağışın kumlu ve taşlı topraktan hızla süzülerek[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] bitki köklerinin ulaşamayacağı derinliklere sızması da kuraklık yaratarak çölleşmeye neden olabilir

Çöl yüzeyleri çok çeşitlidir

Bazı çöllerde toprak dokusunu kökleriyle sağlamlaştıracak herhangi bir bitki örtüsü bulunmadığından[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] aşırı ısı değişikliğinin etkisiyle çatlayıp ufalanan toprak güçlü rüzgârlarla savrularak "kumul" adı verilen kum tepecikleri oluşturur

Bazen de rüzgâr toprağın yüzeyindeki kumu sürükleyerek[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] geriye çakıl ve kırık taşlardan düz bir alan bırakır; buna çöl kaldırımı denir

Yazın göller kuruduğun da[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] aşırı ısının etkisiyle kavrulmuş[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] bataklık çölü denen bir alan oluşur

Büyük çöllerin çoğu[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] gündüzlerin her zaman sıcak geçtiği tropik iklim kuşağının kurak bölgelerinde yer alır

Örneğin Afrika'daki Sahra ve Kalahari çölleri; Arabistan Yarımadası'ndaki çöller; Hindistan'daki Büyük Hint Çölü bu kuşakta yer alırlar

Orta Asya ve Avustralya'nın iç bölgelerinde[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] okyanuslardan esen nemli rüzgârların ulaşamadığı yerlerde de çöller oluşur

Alizeler'in karadan denize estiği yerlerde de çöllere rastlanır

Güney Amerika'nın güney ucunda yer alan Patagonya bölgesi[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] And Dağları nedeniyle Büyük Okyanus'tan esen nemli rüzgârların getirdiği yağışlardan yararlanamadığı için[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] kurak bir alana dönüşmüştür

Kuzey Amerika'nın iç bölgelerinde[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] Kayalık Dağlar'ın doğusunda yer alan çöller de aynı biçimde oluşmuştur

Bu çöl bölgesi ABD'nin Arizona[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] Nevada[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] Utah ve New Mexico eyaletleriyle birlikte[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] Meksika'nın kuzeyindeki geniş bir alanı da içine alır

Çöllerden akarsu doğmaz

Çöllere giren akarsular da ya buharlaşma yüzünden yok olur ya da denize çıkışı olmayan tuzlu göllerde son bulur

Akarsuların oluşabilmesi için yağışın[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] buharlaşma ve toprağın alt katmanlarına süzülme nedeniyle ortaya çıkan su kaybından daha fazla olması gerekir

Çok yağış alan yerlerden doğan ve bu nedenle suyu bol olan Nü[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] İndus ve Colorado gibi ırmaklar büyük çöllerin içinden geçseler de denizlere ulaşırlar

Kaynak :): ツ SonFrm.com | Sonsuzluga giden tek Yol.. [Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...]

Seçenekler	Arama
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder	Arama: Gelişmiş Arama Yap
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç