Yeryüzü Şekilleri - Delta

**HiStory** · 04-09-2009

Yüzlerce yıl önce gemileriyle Mısır limanlarına gelen Yunanlı tüccarlar[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] Nil Irmağı'nın denize ulaşan iki kolunun arasında üçgen biçiminde düz bir kara parçası bulunduğunu gördüler

Yunan alfabesinin dördüncü harfi delta (Δ) ile aynı biçimde olduğundan bu kara parçasına delta adını verdiler

Delta terimi günümüzde[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] Nil Irmağı'nda olduğu gibi[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] akarsuların taşıdığı mil (balçık) ya da tortulların ırmak ağızlarında birikmesiyle oluşan sığ düzlükleri tanımlamak için kullanılır

Deltalar bir ırmağın sularının nerdeyse hareketsiz olduğu ırmak ağızlarında oluşur

Hızlı akan suların taşıdığı çamur ve tortullar suyun akışına kapılarak[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] dibe çökecek zaman bulamazlar

Ne var ki[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] akarsu daha sakin[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] hareketsiz bir su kütlesiyle birleştiğinde akış hızı yavaşlar ve çamur dibe çöker

Bu çöküntü yavaş yavaş[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] katmanlar halinde birikir

Kara düzeyine ulaştığında dalgaların getirdiği çamurlarla daha da yükselir ve biriken tortullar su bitkileri tarafından sıkıca bir arada tutulur

Böylece oluşan deltanın yüzeyi oldukça düzdür

Genelde gelgitlerin ya da akıntıların çok az olduğu bir denize dökülürse çok büyük deltalar oluşabilir

Hindistan'da Ganj ve Brahmaputra ırmakları Bcngal Körfezi'ne doğru 350 km uzanan ve alanı Konya ilimizin yaklaşık 2[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...]5 katı olan bir delta oluşturmuştur

Mississippi deltası da Meksika Körfezi'nin içlerine 320 km girer ve yaklaşık 20 yılda 1 kilometrelik bir hızla denize doğru uzar

Deltalar büyüdükçe bir zamanlar kıyılarda kurulmuş olan kentler karaların içerlerinde kalır

Adriya Denizi'nde[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] Po deltası yakınlarında bulunan Eski Roma limanlarından Ravenna bugün kıyıdan 19 km içeridedir

Kaynak :): ツ SonFrm.com | Sonsuzluga giden tek Yol.. [Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...]
Bazen delta bir su kütlesini ikiye böler

Çok önceleri[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] California Körfezi şimdiki durumuna göre 240 km daha kuzeydeydi

Zamanla Colorado Irmağı deltası[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] kuzeyde kalan suyu denizden ayırdı

Kara içinde kalan su kuruyunca burada Salton Havzası denen büyük bir çukur oluştu

İsviçre'nin İnterlaken kenti dar Thun Gölü'nü ikiye bölen bir delta üzerine kuruludur

Akarsular bitki yetiştirmeye uygun verimli topraklan denize taşırlar

Deltaların oluşmasıyla biriken bu topraklardan çok bereketli tarım alanları elde edilir

Bu nedenle[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] Nil deltasında olduğu gibi[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] sel tehlikesine ve sağlıksız iklim koşullarına karşın[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] deltalarda çok sayıda insan yaşar

Afrika'da Nijer[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] Güney Amerika'da Orinoko[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] Doğu Avrupa' da Tuna ve Çin'de Huang He (Sarı Irmak) diğer ünlü deltalardır

Türkiye'nin kıyılarında hemen hemen tüm önemli ırmakların ağızlarında deltalar oluşmuştur

Bunun başlıca nedeni[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] denizlerimizde gelgit etkisinin çok belirgin olmaması ve akarsuların getirdiği tortulların ırmak ağızlarında birikebilmesidir

Ülkemizin en büyük delta ovası Çukurova'dır

Bu delta üç ayrı akarsuyun getirdiği mil ve tortulların birikmesiyle oluşmuştur

Seyhan[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] Ceyhan ırmakları deltaları ile Tarsus Çayı deltasının birleşmesiyle oluşan Çukurova'nın[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] doğu-batı yönünde uzunluğu 100 kilometreyi bulur

Gene Akdeniz'e dökülen Göksu'nun ağzında boyu 18 kilometreyi bulan bir delta vardır

Kaynak :): ツ SonFrm.com | Sonsuzluga giden tek Yol.. [Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...]
Karadeniz'e dökülen Kızılırmak ve Yeşilırmak'ın ağızlarındaki deltalar Bafra Ovası ve Çarşamba Ovası adlarını alırlar

Küt burunlu bir delta görünümünde olan Yeşilırmak deltası kıyıda 55 km boyunca uzanır

İzmir'in hemen kuzeyinde denize dökülen Gediz Irmağı'nın getirdiği tortullar 19

yüzyılda İzmir Körfezi'ni tıkamaya başlayınca[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] ırmak ağzının yeri değiştirilmiştir

Küçük Menderes ve Büyük Menderes deltaları ülkenin en verimli ovalarındandır

Küçük Menderes'in getirdiği tortullar[Linkleri Sadece Kayitli Üyelerimiz Göre Bilir. Buraya Tıklayarak Kayit Olabilirsiniz...] eskiden bir liman kenti olan tarihi Efes kentini karanın içlerinde bırakmıştır

Seçenekler	Arama
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder	Arama: Gelişmiş Arama Yap
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç